Танги шудани пешоброҳ дар мардон: сабабҳо ва табобат
Танги шудани пешоброҳ чист
Танги шудани пешоброҳ (стриктура) — ин тангшавии пешоброҳ, каналест, ки пешобро аз масона мебарорад, дар натиҷаи бофтаи захм. Вақте бофтаи захм пайдо ва фишурда мешавад, роҳи пешоброҳ танг мешавад ва ҷараёни пешоб душвор мегардад.
Дараҷаи вазнинӣ ба ҷойгиршавӣ, дарозии тангшавӣ, миқдори бофтаи захм ва такрории он вобаста аст. Тангшавии сабук метавонад танҳо каме ҷараёнро суст кунад, вале тангшавии вазнин пешоб карданро хеле душвор ё ғайриимкон месозад.
Сабабҳо
Стриктура бештар аз захмшавӣ ё илтиҳоби пешоброҳ ба вуҷуд меояд. Сабабҳои имконпазир:
- катетеризатсия, цистоскопия ва дигар амалиётҳои урологӣ
- осеби чанбар ва оралиқ
- илтиҳоб ё сироятҳо, аз ҷумла баъзе бемориҳои ҷинсӣ
- ҷарроҳии қаблии роҳҳои пешобовар ё простата
- терапияи радиатсионии чанбар
- лихен склерозус
Баъзан сабаб муайян намешавад — ин ҳолатҳо стриктураи идиопатӣ номида мешаванд. Стриктура метавонад дар мардони ҷавон низ рух диҳад, на танҳо дар пиронсолон.
Аломатҳо
Аломатҳои асосӣ: ҷараёни суст ё танги пешоб, душвории оғози пешобкунӣ, зарурати фишор овардан, ҷараёни канда-канда ё пошхӯрда, ҳисси холӣ нашудани пурраи масона, зуд-зуд пешобравӣ, дард ё сӯзиш, сирояти такрории роҳҳои пешобовар, баъзан хун дар пешоб.
Ҷараёни сусти пешоб танҳо стриктураро тасдиқ намекунад — аломатҳои шабеҳро аденомаи простата, простатит ва дигар мушкилоти масона низ ба вуҷуд оварда метавонанд.
Ташхис
Духтур таърихи беморӣ (амалиётҳои қаблӣ, осебҳо, сироятҳо, ҳолатҳои нигоҳдории пешоб)-ро мепурсад ва муоинаҳо таъин мекунад: урофлоуметрия (суръати ҷараёни пешоб), андозагирии пешоби боқимонда пас аз пешобравӣ (УЗИ), уретрографияи ретроград (рентгени контрастӣ барои муайян кардани ҷой ва дарозии тангшавӣ) ва цистоскопия — муоинаи пешоброҳ ва масона бо камера. Ҳангоми гумон ба сироят ё хун дар пешоб таҳлили пешоб таъин карда мешавад.
Табобат
Усул ба ҷойгиршавӣ, дарозӣ, вазнинӣ, сабаб ва такрории тангшавӣ вобаста аст:
- дилататсияи пешоброҳ — кушодани тадриҷии қисми танг
- уретротомияи дохилии эндоскопӣ (DVIU) — буриши бофтаи захм бо асбоби эндоскопӣ
- уретропластика — амалиёти реконструктивӣ: тоза кардани захм ё истифодаи трансплантати бофта (масалан, луобпардаи рухсора)
- табобат бо баллони доришуда — дар баъзе ҳолатҳо
Дар стриктураҳои такрорӣ уретропластика натиҷаи устувортар медиҳад нисбат ба амалиётҳои такрории эндоскопӣ.
Асоратҳо ва кай ба уролог муроҷиат кардан лозим
Стриктура ҳатто пас аз табобати муваффақ метавонад бозгардад, аз ин рӯ назорат пас аз табобат муҳим аст. Бе табобат мушкилот метавонанд афзоянд: нигоҳдории пешоб (дар ҳолатҳои вазнин — қатъии пурраи пешобравӣ), сирояти такрорӣ, сангҳои масона, зарар ба роҳҳои болоии пешобовар.
Ба уролог муроҷиат кунед, агар ҷараёни сусти доимӣ, душвории оғоз, пошхӯрии ҷараён, ҳисси холӣ нашудани масона, сирояти такрорӣ, дард ё хун дар пешоб дошта бошед — махсусан агар пештар осеби пешоброҳ ё катетеризатсия рух дода бошад. Агар якбора пешоб кардан ғайриимкон шавад, кӯмаки таъҷилӣ лозим аст.